Jaki kolagen wybrać na zmarszczki?

Każda z nas marzy o jędrnej i gładkiej skórze, a w drodze do młodego wyglądu często pojawia się on – kolagen. To białko ma kluczowe znaczenie, zwłaszcza gdy na skórze twarzy zaczynają pojawiać się pierwsze, a potem kolejne, delikatne linie. Zanim jednak z gąszczu różnych dostępnych na rynku produktów – preparatów kosmetycznych czy suplementów diety wybierzemy coś dla siebie, warto wiedzieć jak w ogóle kolagen wpływa na zmarszczki. Podpowiadamy.

Skąd w organizmie bierze się kolagen i za co odpowiada?

Kolageny są najliczniej występującymi białkami u ssaków, stanowią 30 proc. całkowitego białka w naszym organizmie. Rodzina kolagenów obejmuje 28 typów, a ich wspólną cechą strukturalną jest obecność potrójnej helisy (spirali), stanowiącej większość budowy kolagenu (np. 96 proc. dla typu I) lub jej niewielką część (np. 10 proc. w przypadku typu XII). Białko to tworzy strukturę, wpływa na właściwości mechaniczne, organizację i kształt tkanek (1).

Produkcja kolagenu w skórze jest skomplikowanym procesem, który zachodzi w naszych komórkach. Zaczyna się w momencie, gdy zjemy pokarm, który zawiera białko. Wtedy nasze enzymy rozkładają białko do formy aminokwasów, najmniejszych elementów składowych białek. Część z nich trafia do fibroblastów (znajdujących się m.in. w skórze), gdzie po kolejnych dość złożonych procesach powstaje włókno kolagenowe (1).

Upływ czasu a kolagen w skórze

Kolagen występuje głównie w tkance łącznej, stanowiąc 80 proc. suchej masy ludzkiej skóry. Upływ czasu, a więc również starzenie się organizmu powoduje zmiany strukturalne i funkcjonalne w skórze właściwej, co ma dla niej negatywne konsekwencje, m.in. (2,3):

• spadek enzymów zaangażowanych w przetwarzanie kolagenu,
• spadek aktywności fibroblastów tworzących kolagen,
• zmniejszenie liczby naczyń krwionośnych, które nawadniają skórę.

Sieć włókien kolagenowych skóry właściwej staje się coraz bardziej pofragmentowana, tworzy krótsze i mniej zorganizowane włókna, które kumulują się w postaci kilku fragmentów zdegradowanego kolagenu (3).

Przeczytaj również: Fotostarzenie skóry – rola kolagenu w ochronie przed słońcem

Zapamiętaj!

Wskutek tych procesów dochodzi do stopniowej utraty kolagenu z wiekiem i pogorszenia jakości skóry – zmniejszenia objętości, utraty elastyczności czy zmniejszenia grubości naskórka. Zmniejsza się także zdolność zatrzymywania wilgoci przez skórę, z powodu zmniejszenia stężenia kwasu hialuronowego. To wszystko przyczynia się do powstawania zmarszczek (2,3).

Peptydy kolagenowe i ich korzyści dla skóry

Kolagen jest produkowany w naszym organizmie, jak było już wspomniane w wyniku przyswajania pokarmów, bogatych w białko. Kolagen typu I (a tego nasza skóra potrzebuje najbardziej) można otrzymać z bogatych w niego tkanek zwierzęcych (np. kości, ścięgien, skóry czy łusek), np. wołowych, wieprzowych, króliczych czy rybich (4).

Jest to jednak kolagen tzw. natywny, o dużej masie cząsteczkowej, stanowiącej pewną trudność dla organizmu, który nie wchłonie dużych cząstek. Dlatego kolagen zawarty w kremie czy serum nie wniknie do głębszych warstw skóry tam, gdzie są produkowane i pracują fibroblasty. Będzie działał głównie na powierzchni, gdzie spowoduje nawilżenie, wygładzenie naskórka i chwilowe uczucie napięcia. Nie odbuduje natomiast struktury kolagenowej, powodując np. redukcję zmarszczek (5).

Stąd konieczność spożywania kolagenu, zwłaszcza tego, który został pocięty na mniejsze peptydy, czyli kolagenu hydrolizowanego (nazwa pochodzi od procesu – hydrolizy). To właśnie on jest łatwiej wchłaniany przez organizm i może efektywniej wpływać na skórę właściwą (4).

Połączona analiza badań wykazała korzystne rezultaty suplementacji hydrolizowanym kolagenem w okresie 6-12 tygodni od rozpoczęcia jego stosowania. Dotyczą one (2-5):

• redukcji zmarszczek, a więc spowolnienia starzenia skóry,
• poprawy nawilżenia,
• zwiększenia elastyczności skóry,
• zwiększenia gęstości kolagenu w skórze właściwej,
• zmniejszenia fragmentacji sieci kolagenowej skóry właściwej.

Wyjaśnieniem obserwowanych efektów klinicznych jest fakt, że peptydy kolagenowe indukują produkcję kolagenu.

To jaki kolagen wybrać na zmarszczki?

Wiemy już, że powinien być to kolagen typu I oraz taki, który został poddany procesowi hydrolizy, czyli rozłożony na mniejsze fragmenty – peptydy kolagenowe. Co jeszcze warto wiedzieć, aby wybrać kolagen optymalny dla skóry?:

• dobrą dostępność, jak również podobieństwo do ludzkiego kolagenu ma kolagen pozyskiwany z tkanek wołowych oraz rybich (4),

• wygodną z punktu widzenia stosowania jest opcja podania produktów w formie płynnej lub proszku do rozpuszczania,

• w celu poprawy właściwości skóry, można wzbogacić peptydy kolagenowe witaminami i innymi składnikami odżywczymi. Badania dowodzą, że peptydy kolagenowe w połączeniu z witaminą C (bierze udział w procesie syntezy kolagenu), witaminą E, biotyną i cynkiem wykazały znaczącą poprawę struktury kolagenu w skórze (2).

Jeśli zatem szukamy wsparcia w redukcji zmarszczek i poprawie jędrności skóry, warto rozważyć kolagen w formie hydrolizowanych peptydów kolagenowych (typu I), najlepiej pochodzenia rybiego lub wołowego, z dodatkiem szczególnie witaminy C. Pamiętajmy jednak, że efekty nie pojawią się z dnia na dzień, a optymalny czas suplementacji to minimum 6-12 tygodni.

Na podstawie:

1. Ricard-Blum S. The Collagen Family. Institut de Biologie et Chimie des Prote´ines, Universite´ Lyon, 1-20. Cold Spring Harb Perspect Biol 2011;3, 1-20.
2. Rocha M., Lemos de Aquino L., Barbosa L. L. et al. Clinical studies and meta-analysis on the effects of collagen, vitamin, and nutrient supplementation for the rejuvenation of collagenic fibers: a systematic review. International Journal of Nutrology, Vol 17 Iss 1 Year 2024, 1-5.
3. De Miranda R., Weimer P., Rossi R. Effects of hydrolyzed collagen supplementation on skin aging: a systematic review and meta-analysis. International Journal of Dermatology, March 2021, 1-13.
4. López A. L., Morales-Peñaloza A., Martínez-Juárez V. M. et al. Hydrolyzed Collagen – Sources and Applications. Molecules 2019, 24, 4031; 2-16.
5. Szu-Yu Pu, Ya-Li Huang, Chi-Ming Pu, Yi-No Kang et al. Effects of Oral Collagen for Skin Anti-Aging: A Systematic Review and Meta-Analysis. Nutrients 2023, 15, 2080, 1-20.