Kolagen na paznokcie – kiedy może wspierać ich regenerację?

Paznokcie są często nazywane zwierciadłem naszego zdrowia. Kiedy stają się matowe, rozwarstwiają się lub łamią przy najprostszych czynnościach, zazwyczaj szukamy ratunku w odżywkach i oliwkach. Jednak prawdziwa regeneracja zaczyna się tam, gdzie wzrok nie sięga – w macierzy paznokcia. Coraz częściej mówi się o tym, że wspierającym ogniwem w codziennej ich pielęgnacji może być kolagen. Sprawdźmy więc, jak wzmocnić paznokcie od środka.

Trochę anatomii, czyli jak zbudowany jest paznokieć

Paznokcie i skórki to specjalne naskórki, które chronią delikatne palce u rąk i nóg przed urazami. Anatomicznie ludzki paznokieć składa się z trzech najważniejszych części: płytki, łożyska oraz macierzy – żywej tkanki tworzącej nowe komórki, które budują płytkę. Jest to obszar silnie ukrwiony i unerwiony, co zapewnia dostarczanie niezbędnych składników do wzrostu (1,2).

To właśnie macierz jest ważna dla integralności, wyglądu i wzrostu różnych części całego „aparatu” paznokciowego, w tym otaczających tkanek i kości paliczka. Zdrowa macierz to gładka i mocna płytka. Gdy jest uszkodzona, widać to jako zmiany na powierzchni paznokcia (1,2). 

Dlaczego paznokcie tracą formę? Przyczyny osłabienia

Zanim zaczniemy zastanawiać się, jak poprawić kondycję paznokci, warto zidentyfikować wroga. Najczęstsze przyczyny osłabienia mogą pochodzić z wnętrza organizmu i będą to wtedy np. mutacje w genach, zaburzenia hormonalne, stres, niedobory wpływających na zdrowie paznokci mikroelementów w diecie i naturalne procesy starzenia (tak, paznokcie też się starzeją!); (3).

Ale paznokciom zagrażają również czynniki zewnętrzne i tych jest mnóstwo. Mogą to być np. zbyt częste kontakty zarówno z detergentami, jak i kosmetykami do paznokci, agresywne stylizacje (hybrydy, żele, paznokcie akrylowe) czy nadmierna pielęgnacja, ale także promieniowanie UV (UVR) i zanieczyszczenie powietrza (3).

W konsekwencji zarówno jednych, jak i drugich czynników dochodzi do problemów z paznokciami, takich jak m.in. (1):

• szorstkość i łamliwość,
• rozdwajanie się,
• zmniejszenie tempa wzrostu o około 0,5 proc. rocznie już po 25. roku życia,
• przebarwienia spowodowane m.in. lakierami, farbami do włosów czy paleniem papierosów.

Przeczytaj również: Łamliwe paznokcie – najczęstsze przyczyny i rola kolagenu w ich odbudowie

Czynniki wpływające na regenerację paznokci

Aby przywrócić paznokciom ich zdrowy wygląd i kolor, stymulować wzrost, wzmocnienie płytki czy zmniejszenie łamliwości, warto włączyć do diety mikroelementy i witaminy, które będą wspierać paznokcie, takie jak biotyna, krzem (4,5) czy cynk, selen, witamina C oraz kwas foliowy (3).

Równolegle, postarajmy się zrezygnować z tych czynników, które nie sprzyjają dobrej kondycji paznokci, a nie będziemy żałować. Pamiętajmy o tym, aby (1):

• nakładać rękawiczki ochronne przy myciu czy sprzątaniu, ograniczając tym samym kontakt skóry i paznokci ze środkami chemicznymi czy agresywnymi detergentami,
• zaniechać palenia papierosów,
• nie nakładać lakieru do paznokci, jeśli paznokieć lub skóra wokół niego są podrażnione,
• nie nosić sztucznych paznokci dłużej niż 3 miesiące jednorazowo, dać naturalnym paznokciom miesiąc odpoczynku przed ponownym nałożeniem sztucznych.

Kiedy warto sięgnąć po kolagen, aby wspierać paznokcie?

Jeśli zauważasz, że Twoje paznokcie rosną bardzo wolno, mają nierówną powierzchnię lub pękają, może to być sygnał, że ich macierz potrzebuje regeneracji od wewnątrz. Warto wtedy rozważyć suplementację kolagenem, która może być elementem wspierającym szczególnie w okresach przesilenia (wiosna, jesień), po długotrwałym noszeniu stylizacji obciążających płytkę oraz w dojrzałym wieku, gdy organizm nie nadąża z regeneracją tkanek. Ale dlaczego, jaka występuje tu zależność?

Macierz paznokcia oraz jego łożysko, od tzw. paliczka końcowego, czyli ostatniej, najmniejszej kości palca, która jest podstawą dla płytki paznokciowej, oddziela warstwa skóry właściwej. Jest ona pofałdowana i bogato unaczyniona oraz wypełniona kolagenem typu IV, który zapewnia stabilność mechaniczną. Oznacza to, że kolagen jest integralnym elementem „rusztowania”, na którym osadzona jest macierz. Bez tej kolagenowej „kotwicy” macierz mogłaby ulec przemieszczeniu lub uszkodzeniu pod wpływem nacisku (6).

Wpływ kolagenu na paznokcie – co mówią badania?

Nauka potwierdza, że suplementacja peptydami kolagenowymi ma realny wpływ na paznokcie. Mechanizm ten jest prosty: dostarczane z zewnątrz peptydy stymulują fibroblasty do produkcji własnego kolagenu, który jest wykorzystywany do budowy struktur białkowych w obrębie paznokcia.

Jedno z badań klinicznych, prowadzonych przez 24 tygodnie wykazało, że regularne przyjmowanie kolagenu może zwiększyć tempo wzrostu paznokci o 15 proc. i zmniejszyć ich łamliwość o 42 proc. Aż 88 proc. uczestników zauważyło poprawę stanu paznokci po tym czasie (7).

Jeśli więc zastanawiamy się, czy kolagen może wspierać paznokcie, odpowiedź brzmi: tak, pod warunkiem systematyczności. To inwestycja w fundamenty, więc zamiast maskować problemy kolorowym lakierem, warto zadbać o to, by to, co wyrasta z macierzy, było silne i zdrowe z natury.

Na podstawie:

1. Ladhaikar S., Pande S., Shendre G., Nandgaye D. The Factors, Identification and Management of Nail Disorders, Int. J. of Pharm. Sci., 2025, Vol 3, Issue 5, 4150-4161.
2. Haneke E. Anatomy of the nail unit and the nail biopsy. Seminars in Cutaneous Medicine and Surgery, 2015 (Vol. 34, Issue 2, s. 95-100.
3. Prudkin L., Cedirian S., Santamaria J., Jourdan E., Piraccini BM. Exposome Impact on Nail Health. Skin Appendage Disord. 2024 Jun;10(3):186-198.
4. Danil R., Dalimunthe DA. The Role of Micronutrients in Skin Health. Clin Dermatol J 2024. 9(4): 000335.
5. Curtis KL, Lipner SR. Vitamins for the Management of Nail Disease: A Literature Review. Skin Appendage Disord. 2024 Apr;10(2):104-122.
6. De Berker D., A., André J., Baran R. Nail biology and nail science. Int J Cosmet Sci. 2007 Aug;29(4):241-75.
7. Górska M., Ziaja M., Drab K. Wpływ suplementacji kolagenu na jakość skóry, włosów i paznokci. Polish Journal of Cosmetology 2023, 26(4): 187-195.