Od jakiego wieku warto przyjmować kolagen?

Czy zdarzyło Ci się kiedyś spojrzeć w lustro i pomyśleć, że Twoja cera straciła ten specyficzny, młodzieńczy blask, a jej regeneracja np. po zabiegach oczyszczania trwa jakby… odrobinę dłużej? Jeśli tak, prawdopodobnie w Twojej głowie pojawiło się pytanie: co jest tego przyczyną? Jedną z nich jest z pewnością ilość kolagenu w skórze, a ściślej jego stopniowa utrata wraz z wiekiem. Nauka podchodzi do tego tematu bardzo konkretnie.

Rusztowanie, które z czasem słabnie

Choć większości osób kolagen kojarzy się z pięknie pachnącym kremem w estetycznym słoiczku, temat jest zdecydowanie szerszy. Kolagen to główne białko strukturalne naszego organizmu – swoiste „rusztowanie” dla skóry, stawów, kości i naczyń krwionośnych (1). To on odpowiada za to, że skóra jest napięta, a kolana nie trzeszczą przy wchodzeniu po schodach.

Ale natura ma swój własny zegar. Optymalna ilość kolagenu endogennego, czyli produkowanego przez organizm spada wraz z wiekiem i nie da się tego procesu oszukać. Zarówno produkujące kolagen fibroblasty, jak i naczynia krwionośne zmniejszają swoją liczebność (2). Jakie ma to konsekwencje dla skóry?

Skutkiem tego procesu jest m.in. pojawienie się zmarszczek czy zmniejszona grubość i elastyczność naskórka (2). Ponadto, ze względu na spadek naturalnych czynników nawilżających NMFs (ang. Natural Moisturizing Factors) starzejąca się skóra jest mniej nawilżona (3).

Magiczna granica: kolagen po 25. roku życia

Produkcja kolagenu w młodej i zdrowej skórze wygląda inaczej od tej u seniorów. Okazuje się, że w chronionej przed słońcem skórze osób starszych (80 lat) jest zmniejszona o około 75 proc. w porównaniu z produkcją w odpowiadającej jej skórze młodych (18-29 lat) dorosłych. W przypadku prokolagenu typu I różnica to 68 proc. w skórze młodej i starej (4).

Spadek syntezy kolagenu endogennego rozpoczyna się już po 25. roku życia, nasilenie występuje podczas menopauzy ze względu na zmiany hormonalne, aby zatrzymać się całkowicie po 60. roku życia (5,6). Czy to oznacza, że w dniu 25. urodzin należy już biec do apteki i szukać wsparcia kolagenowego z zewnątrz?

Suplementację kolagenem można rozpocząć w każdym wieku i na pewno warto to zrobić, kiedy zauważymy pierwsze efekty starzenia. W tym samym czasie możemy ponadto zastanowić się, co jeszcze zrobić, aby proces starzenia nieco spowolnić? Nie zaszkodzi zwrócić uwagę na czynniki zewnętrzne, które ten fizjologiczny cykl napędzają, czyli wybrane elementy stylu życia. Należą do nich m.in. (3,5):

• Ekspozycja skóry na promieniowanie UV – przenika ono przez naskórek ze względu na swoją małą długość fali, powodując bezpośrednie uszkodzenie DNA skóry.
• Palenie tytoniu – dym papierosowy zmienia funkcje naprawy, obrony komórkowej i transformacji macierzy zewnątrzkomórkowej, upośledza wzrost fibroblastów.
• Zanieczyszczenia powietrza poprzez m.in. węglowodory aromatyczne, tlenki azotu (NO2), ozon i pyły zawieszone (PM).
• Stres – może powodować akumulację wolnych rodników i uszkodzenia DNA.
• Brak aktywności fizycznej – siedzący tryb życia to brak dostarczania tlenu i składników odżywczych, których skóra potrzebuje do tworzenia nowych komórek.
• Spożywanie nadmiernej ilości cukru – zła dieta, bogata w cukry pro­wadzi do glikacji, czyli przyłączania się cukru do białek i tłuszczów w organizmie i powstawania trwałych uszkodzeń, zmian właściwości kolagenu oraz jego degradację.

Ważne!

Jeśli zmienisz przynajmniej wybrane z tych elementów, czyli podejmiesz konsekwentne działania prewencyjne, Twoja skóra na pewno Ci za to podziękuje.

Sprawdź również: Kolagenowa huśtawka życia: procesy syntezy i degradacji kolagenu

Prawdziwe wyzwanie: kolagen po 30. roku życia

Naukowcy uważają, że moment, gdy kolagenu w skórze mamy najwięcej, w zależności od osoby i wielu innych czynników następuje w przedziale wiekowym 25-34 lata. Po tym okresie jego zawartość na jednostkę powierzchni skóry spada w tempie około 1 proc. rocznie. (6).

Zatem czas po 30. roku życia to dalsze zaburzenia syntezy kolagenu, kolejne zmarszczki – również mimiczne i dalsza utrata gęstości. Coraz trudniej nam zmienić negatywne nawykowe zachowania, więc stosowane wcześniej działania prewencyjne mogą na tym etapie już nie wystarczyć. Czy właśnie wtedy warto zacząć suplementację kolagenu?

Liczne przeprowadzone przez naukowców badania sugerują, że zewnętrzna jego podaż doustna może pomóc w uzupełnieniu utraconego kolagenu oraz stymulować produkcję większej ilości kolagenu po wchłonięciu (6).

Jedno z badań, realizowane wśród kobiet w wieku 35 lat i starszych, którym podano do picia mieszankę 2,5 grama peptydów kolagenowych, ekstraktu z owoców aceroli, biotyny, witaminy C i innych związków wykazało, że suplementacja kolagenu skutecznie zwiększa nawilżenie, gęstość kolagenu skórnego i elastyczność skóry (6).

Czy warto brać kolagen profilaktycznie?

Pytanie, czy warto przyjmować to białko profilaktycznie i czy w ogóle działa u młodych osób to zapewne częsta kwestia w gabinetach dermatologicznych. Jest to na pewno sprawa indywidualna, faktem jednak jest, że przyjmowanie peptydów kolagenowych wraz z innymi związkami aktywnymi może wspierać kondycję skóry i innych uszkodzonych tkanek (6).

Jeśli zauważamy, również po konsultacji ze specjalistą, że skóra jest w dobrej kondycji, warto skupić się w tym okresie na wspomnianych czynnikach stylu życia, które mogą opóźnić procesy starzenia. Jednak po 30. roku życia suplementacja poprzez np. picie preparatów kolagenowych może stać się ważnym elementem wspierania gęstości skóry i zapobiegania powstawaniu zmarszczek.

Należy przy tym pamiętać, że suplementacja to maraton, a nie sprint i na efekty trzeba będzie trochę poczekać. Najczęściej cytowane wyniki badań wskazują, że suplementacja peptydów kolagenowych znacząco poprawiła nawilżenie skóry po 6 tygodniach przyjmowania, zaś elastyczność skóry i redukcja zmarszczek widoczne były dopiero po 12 tygodniach stosowania preparatów kolagenowych (5).

Na podstawie:

1. Ricard-Blum S. The Collagen Family. Institut de Biologie et Chimie des Prote´ines, Universite´ Lyon, 1-20. Cold Spring Harb Perspect Biol 2011;3, 1-20.
2. Szu-Yu Pu, Ya-Li Huang, Chi-Ming Pu, Yi-No Kang et al. Effects of Oral Collagen for Skin Anti-Aging: A Systematic Review and Meta-Analysis. Nutrients 2023, 15, 2080, 1-20.
3. Bay EY, Topal IO. Aging Skin and Anti-aging Strategies. Explor Res Hypothesis Med. 2023;8(3):269-279.

4. Varani J. i in. Decreased Collagen Production in Chronologically Aged Skin. American Journal of Pathology, vol. 168, nr 6, czerwiec 2006.
5. Górska M., Ziaja M., Drab K. Wpływ suplementacji kolagenu na jakość skóry, włosów i paznokci. Polish Journal of Cosmetology 2023, 26(4): 187-195.
6. George J., Sneed K., Pathak Y. The Skin Aging Process and Anti-Aging Strategies. Biomed J Sci & Tech Res 42(2)-2022. BJSTR. MS.ID.006712.