Starzenie się włosów – co dzieje się z ich strukturą i jak je wspierać od środka?

Kiedy myślimy o starzeniu się, zazwyczaj przed oczami mamy zmarszczki mimiczne lub utratę jędrności skóry, ale przecież upływ czasu ma swoje konsekwencje nie tylko na naszej twarzy. Podobnie fascynującą, choć nie zawsze przez nas pożądaną metamorfozę przechodzą również włosy. Jak się starzeją i czy w ogóle można spowolnić ten proces? 

Zmiany w strukturze włosów: co dzieje się z wiekiem?

Proces starzenia włosów to nie tylko pojawiająca się w pewnym momencie życia siwizna – to zmiana biologiczna, która zaczyna się głęboko pod powierzchnią skóry głowy. Skóra głowy i włosy podlegają dwóch typom starzenia (1):

• wewnętrznemu (fizjologicznemu), który zależy od czynników związanych z indywidualnymi mechanizmami genetycznymi (np. przedwczesne siwienie, łysienie androgenowe), z różnicami międzyosobniczymi,

• zewnętrznemu (przedwczesnemu), obejmującemu takie czynniki jak promieniowanie ultrafioletowe, zanieczyszczenie powietrza, palenie tytoniu i odżywianie.

Zapamiętaj!

Starzenie się włosów, obejmuje starzenie się mieszka włosowego (to to, co w środku) i łodygi (część widoczna na zewnątrz). Pierwsze objawia się zmniejszeniem funkcji melanocytów (czyli siwieniem) oraz spadkiem produkcji włosów (łysieniem). Na drugie wpływ mają właśnie czynniki zewnętrze (1).

Co takiego dzieje się w głębi skóry, czyli krótko mówiąc, jak wygląda „sekretne życie” mieszka włosowego? Z wiekiem mieszki włosowe, podobnie jak inne komórki organizmu, zwalniają tempo pracy i następuje spadek ich zdolności regeneracyjnych. Najważniejsze zmiany w strukturze włosów mogą obejmować wtedy (1):

1. Gwałtowne zmniejszenie liczby brodawek mieszkowych i/lub komórek osłonki skórnej, co prowadzi do miniaturyzacji mieszków włosowych.

2. Spowolnienie tempa wzrostu: włosy szybciej wypadają, a nowe odrastają wolniej, co bezpośrednio wpływa na ich gęstość.

3. Utrata nawilżenia i „smarowania” włókien włosa: z wiekiem spada aktywność gruczołu produkującego sebum, modyfikacji ulega również skład lipidów produkowanych przez ten gruczoł. W konsekwencji włosy stają się suche, matowe i podatne na łamanie. 

Spowolnienie procesu starzenia włosów jest możliwe

Spowolnienie tego procesu jest dla nas ważne często ze względów estetycznych, bo przecież problemem nie jest sama zmiana biologiczna wewnątrz skóry, ale to, co widać na zewnątrz. Kluczem do wspierania włosów wraz z upływem czasu jest zrozumienie, czego potrzebują nasze pasma.

Jedną z odpowiedzi może być optymalna dieta, dostarczająca włosom kluczowe składniki, które spowalniają proces ich nadmiernego wypadania. Co zatem, pomiędzy innymi składnikami warto, aby zawierało nasze menu? (2):

• żelazo: jego prawidłowa podaż wspiera włosy m.in. poprzez udział tego pierwiastka w podziale komórek,
• cynk: odpowiada za prawidłowy podział komórek w macierzy włosa, wspierając zachowanie zdrowia włosów,
• selen: stanowi ochronę przed uszkodzeniami oksydacyjnymi, wspiera proces powstawania i różnicowania się mieszków włosowych,
• pełnowartościowe białko: jego niedostateczna podaż może prowadzić do zmian w owłosieniu, takich jak przerzedzenie i wypadanie włosów,
• kwasy tłuszczowe omega-3 i omega-6: zmiany w owłosieniu w przypadku niskiej podaży obejmują wypadanie włosów, a także ich nadmierne rozjaśnienie.

Starzenie włosów a kolagen: wsparcie u podstaw

Starzenie się włosów wiąże się ze skróceniem czasu aktywnego wzrostu włosów, gdy mieszki włosowe przedwcześnie wychodzą z fazy wzrostu (anagenu). Również ze zmniejszoną średnicą trzonów włosa, co można zauważyć szczególnie na grubych włosach (1,3).

Wraz z procesem starzenia organizmu następuje również obniżenie jakości i uszkodzenie włókien kolagenowych. Ale co to ma wspólnego z kondycją włosów? Włosy wyrastają z mieszków zakotwiczonych w macierzy pozakomórkowej (ECM – Extracellular Matrix), której kolagen zapewnia strukturę, elastyczność i szlaki komunikacyjne dla składników odżywczych. Gdy poziom kolagenu w skórze właściwej spada, zmienia się biomechanika tej „gleby”, z której wyrasta włos (4). 

Przeczytaj więcej: Starzenie się włosów – co dzieje się z ich strukturą i jak je wspierać od środka?

W kontekście strategii zapobiegającej tym procesom, warto zastanowić się więc nad dodatkową podażą w postaci suplementacji bioaktywnymi peptydami kolagenowymi. 

Ważne!

Badania wykazały, że stosowanie szczególnie kolagenu morskiego, pozyskanego z łusek tilapii mozambijskiej przyniosło zwiększenie grubości włosów oraz zmniejszenie ich suchości i matowości. Co istotne, doszło ponadto do namnożenia się komórek macierzystych w mieszkach włosowych (3). 

Starzenie się włosów jest naturalne, ale jego tempo zależy w dużej mierze od nas. Warto więc, aby optymalny „plan ratunkowy” obejmował: przyjmowanie wspierających włosy składników wraz z dietą, ochronę przed niekorzystnymi czynnikami zewnętrznymi oraz w przypadku, gdy to nie wystarczy – stosowanie suplementów kolagenowych. Regularność tych działań przyniesie włosom efekty, które będą widoczne w lustrze, a niewidoczne na szczotce przez długie lata.

Na podstawie:

Mao, Mei-Qi & Jing, Jing & Miao, Yu-Jie & Lv, Zhong-Fa. (2022). Epithelial-Mesenchymal Interaction in Hair Regeneration and Skin Wound Healing. Frontiers in Medicine. 14;9:863786.

Tobin, D.J. (2010). Gerontobiology of Hair Follicle. In: Trüeb, R., Tobin, D. (eds) Aging Hair. Springer, Berlin, Heidelberg.

Guo EL, Katta R. Diet and hair loss: effects of nutrient deficiency and supplement use. Dermatol Pract Concept. 2017 Jan 31;7(1):1-10.

Hwang S.B., Park H. J., Lee B.H. Hair-Growth-Promoting Effects of the Fish Collagen Peptide. Int. J. Mol. Sci. 2022, 23, 11904, 1-15.